Hiriko hondakin-urek hondakin organikoak baino askoz gehiago dute. Sendagaiak, hormonak, kosmetikoak edo garbitzeko produktuak (kutsatzaile sortu berriak esaten zaie) ohiko arazketa-sistemetatik kanpo geratzen dira eta ibai eta akuiferoetan amaitzen dute. T3CE proiektua (hondakin-uretan kutsatzaile sortu berrien tratamendu tertziariorako fotokatalizatzaile eta biokatalizatzaile magnetikoetako sistema konbinatuak) teknologia berri eraginkorragoak eta jasangarriagoak garatzeko helburuarekin sortu da, kutsatzaile horiek kentzeko.
Nafarroako Gobernuaren “2022ko elkarlaneko I+G proiektuak egiteko SINAI sistemako agenteentzako laguntzak” programaren barruan finantzatuta, T3CE proiektuak Nafarroako Industriaren Elkarteko eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko Material Aurreratuen eta Matematiken Institutuko (INAMAT2) ikertzaileak bildu ditu. Helburua: teknologia eraginkorragoak diseinatzea araztegietako uren tratamendua osatzeko.
Proiektuak nukleo magnetikoa duten material fotokatalitiko eta biokatalitiko berriak garatzea proposatzen du, kutsatzaile sortu berrien nahaste konplexuak modu eraginkor eta jasangarrian kentzeko gai direnak. Sistema horiei esker, erabili ondoren berreskuratu egin daitezke kanpoko eremu magnetiko bat ezarriz eta, hala, errazago berrerabil daitezke eta ingurumenaren gaineko eragina murriztu daiteke.
Alde batetik, Nafarroako Unibertsitate Publikoak garatutako fotokatalizatzaileek oxido metalikoak (TiO₂, adibidez) karbonoko oinarria eta nukleo magnetikoak dituzten egiturekin konbinatzen dituzte, eta argi ultramore ikusgaiaren bidez aktibatzen dira. Beste alde batetik, Nafarroako Industriaren Elkarteak euskarri magnetiko mesoporotsuetan entzima aktiboak dituzten biokatalizatzaileak diseinatu ditu, eraginkortasun handiz kutsatzaileak degradatzeko gai direnak, hala nola ibuprofenoa edo antibiotikoak, eta zenbait ziklotan berrerabil daitezkeenak. Gaur egun, bi sistemak laborategian baliozkotu dira, eta erabilera erdiindustrialera eramateko lan egiten ari da.
NILSA sozietatearen laguntza izan dugu material fotokatalitikoak instalazio errealetako proba pilotuetan probatzeko, eta haien bideragarritasun teknikoa, ekonomikoa eta ingurumenekoa ebaluatu ditugu. Fase honek aukera ematen du T3CE proiektuan proposatutako garapenen errendimendua alderatzeko ohiko tratamendu tertziarioekin, eta etorkizunean industrian txertatzea baloratzeko.
Proiektuaren bereizgarria da elkartu egiten direla materialen berrikuntza, energia-eraginkortasuna eta ikuspegi jasangarria. Gainera, erabilera-ziklo bakoitzaren ondoren materialak guztiz berreskuratzeak galerak eta kutsatzaile berriak sortzea saihesten du, errendimendua hobetzen du eta kostuak murrizten ditu.
T3CE proiektuak ingurumenaren gaineko eragin positiboa duen berrikuntzaren aldeko apustua egiten du, eta Nafarroak konponbide teknologiko jasangarriak garatzeko duen konpromisoa indartzen du.