CUALVID proiektuak Nafarroan mahastizaintza jasangarriagoa lortzeko erronkari heldu dio. Izan ere, eskualde horretan, klima-aldaketaren ondorioak, hala nola mahats-bilketen aurrerapena, benetakoak dira dagoeneko. Helburua izan da ebaluatzea nola eragiten dioten berotegi-efektuko gasen (batez ere, CO₂ eta N₂O) orekari lurzorua maneiatzeko zenbait jarduerak, mahatsondoen azpian landare-estalkiak erabiltzea esaterako, mahastiaren kalitateari eta produktibitateari eusten zaion edo hura hobetzen den bitartean. Horretarako, batu egin ziren berotegietako baldintza kontrolatuetako saiakuntzak eta mahasti komertzialetako landa-azterketak, teledetekzioko teknologiak eta lurreko mikrobiomaren azterketa aurreratuak txertatuz.
Emaitzek erakusten dutenez, landare-estalkiek, batez ere lekadunek, hala nola Trifolium, mahatsondoaren elikadura nitrogenatu hobea lortzen lagun dezakete N₂-aren finkapen biologikoari esker, eta ongarri sintetikoen eta haiekin lotutako isurien beharra gutxitu dezakete. Gainera, estalki horiek jarduera fotosintetikoa eta karbonoaren eta nitrogenoaren metabolismoarekin lotutako geneen adierazpena hobetzen dute. Lurzoruaren bioaniztasun mikrobianoa sustatzen dutela ere frogatu da, bereziki mikorrizako onddo onuragarriek eragindako kolonizazioa. Hala ere, jarduera horiek N₂O-aren isuriak areagotu ditzakete behar bezala kudeatzen ez badira, eta horrek erabilera arretatsuaren beharra azpimarratzen du.
Oro har, CUALVID proiektuak argi erakutsi du landare-estalkiak erabiltzea etorkizun handiko tresna dela mahastian klima-aldaketa arintzeko, betiere modu estrategikoan erabiltzen bada. Proiektuaren ikuspegi integralari esker, landare-fisiologia, azterketa biokimikoak, doitasun-teknologiak eta mikrobiomaren ezaugarriak zehaztea batu dituena, aurrera egin daiteke mahastizaintza-sistema erresilienteagoak, eraginkorragoak eta ingurumenarekin begirunetsuagoak direnak lortzeko bidean, Nafarroako jasangarritasuneko helburuekin eta nekazaritzako elikagaien sektoreko trantsizio ekologikoarekin bat etorriz.
Proiektuaren hainbat argazki:
- irudia. Lurzatien diseinu esperimentala, hainbat maneiuren ondorioak ebaluatzeko.
- irudia. Mahasti esperimentaletik hartutako irudiei dagokien ortoargazkia.
- irudia. Loreontzian hazitako mahatsondoen aldaxka emankorrak.
