NAITEST

Artículos científicos

• UAVradio: Radio link path loss estimation for UAVs. Aláez Gómez, Daniel; Celaya Echarri, Mikel; Azpilicueta Fernández de las Heras, Leyre; Villadangos Alonso, Jesús. SoftwareX, 25 (2024)
• HIL flight simulator for VTOL-UAV pilot training using X-plane. Aláez Gómez, Daniel, Olaz Moratinos, Xabier, Prieto Míguez, Manuel, Porcellinis Pascau, Pablo de, Villadangos Alonso, Jesús. Information, 2022, 13(12), 1-17 (Q2)
• Digital twin modeling of open category UAV radio communications: A case study. D. Aláez, P. Lopez-Iturri, M. Celaya-Echarri, L. Azpilicueta, F. Falcone, J. Villadangos, J.J. Astrain. Computer Networks (Q1). Volume 242, 2024.
• Regulatory Compliant UAS Navigation Based on a Bitmap Grid Local Path Planning Algorithm. Pablo De Porcellinis Pascau, J. Villadangos, D. Aláez, M. Prieto. 15th annual International Micro Air Vehicle Conference and Competition. 2024, 16-20 Sept. Bristol, United Kingdom
• D. Aláez, M. Prieto, J. Villadangos and J. J. Astrain. On Constructing Efficient UAV Aerodynamic Surrogate Models for Digital Twins. IEEE Transactions on Industrial Informatics, vol. 20, no. 11, pp. 13181-13189, Nov. 2024,

Comunicaciones en congresos

• Integración de IA en la Validación Virtual de ADAS en Entornos Dinámicos. A. Iriondo, O. Del Barrio, J. Sota, N. Garmendia. 25º Congreso Español sobre Sistemas Inteligentes de Transporte (ITS), 2025, 18-20 Feb. Madrid, España.

Konpondu gabeko arazoa

Mugikortasun autonomo eta konektatua gaur egungo erronka teknologiko handienetako bat da, bai lurrean, bai airean. Ibilgailu autonomoek eta droneek ingurunea hautemateko, erabakiak denbora errealean hartzeko eta modu seguruan jarduteko gai diren sistema adimendunak behar dituzte. Hala ere, sistema horiek baliozkotzea eta egiaztatzea lan zaila eta garestia da, eta probako ingurune kontrolatu, errealista eta errepikagarriak behar ditu.

Testuinguru horretan, beharrezkoa da sistema horiek eraginkortasunez, segurtasunez eta indarrean dauden araudien arabera baliozkotzeko metodologiak eta tresnak izatea. Gainera, funtsezkoa da tresna horiek benetako trafiko- edo hegaldi-egoerak simulatzeko gai izatea, akatsak hautemateko eta algoritmoak hobetzeko ingurune errealetan ezarri aurretik.

Proiektuaren helburua

NAITEST proiektua mugikortasun autonomo eta konektatuari lotutako sistemen baliozkotzeko eta saiakuntzako zentro bat garatzeko ekimen estrategikoa da. Helburu nagusia da ibilgailu eta dronetan jarritako sistemetarako baliozkotze birtualeko eta fisikoko metodologiak diseinatzea eta txertatzea, arreta berezia jarriz:

• Ibilgailu autonomoen ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) sistemetan
• Droneen DAA (Detect and Avoid) sistemetan.

Horretarako, Software-in-the-Loop (SIL) eta Hardware-in-the-Loop (HIL) simulazio-plataformak garatzea proposatu zen, baita algoritmoen jokabidea baldintza errealetan baliozkotzeko aukera emango zuten probak egitea ere.

Lortutako emaitzak

Proiektuak arrakastaz lortu ditu bere helburuak, eta aurrerapen garrantzitsuak lortu ditu hainbat alderditan:

• ADAS sistemak baliozkotzea

Objektu arriskutsuak hautemateko eta ibilgailuaren balazta aktibatzeko gai den aurrealdeko kamera batean oinarritutako balaztatze automatikoko algoritmo bat garatu da. Probek erakutsi dute sistema gai dela oinezkoak eta ibilgailuak identifikatzeko eta behar bezala erantzuteko.

• DAA sistemak garatzea droneetarako

Hegaldian oztopoak hautemateko hainbat teknologia aztertu dira. Alde batetik, radar teknologiak emaitza onak izan ditu aireontzitik lurrerako tartea neurtzeari dagokionez. Beste alde batetik, kamera bidez ikustean eta neurona-sareetan oinarritutako konponbideak erabiltzeak oztopoak hautematea eta haien GPS kokalekua aurreikustea ahalbidetu du, konplexutasun teknologiko handiko erabilerei bidea irekiz.

• Simulazio-plataforma aurreratuak

Garatutako SIL eta HIL plataformek ingurune kontrolatuetan algoritmoak baliozkotzeko tresna moldakorrak eta eraginkorrak direla erakutsi dute. Plataforma horiek aukera ematen dute proba errepikagarriak, seguruak eta merkeak egiteko, eta aplikagarriak dira bai garapen propioetan, bai bitartekoentzako zerbitzuetan.

• Ezagutza zabaltzea

Proiektuak balio handiko ezagutza sortu du, eta beste proiektu eta zerbitzu teknologiko batzuetan aplikatzen ari da. Horrez gain, hainbat artikulu zientifiko argitaratu dira eta hedabide eta batzarretan zabaldu da proiektua.

Eragina eta etorkizuna

NAITEST proiektuak asko lagundu du mugikortasun autonomo eta konektatuan aurrera egiten, eta aukera eman du:

• Sistema adimendunak baliozkotzeko ahalmen teknologiko aurreratuak garatzeko.
• Automobilgintzaren eta aeronautikaren sektoreko enpresei transferi dakiekeen ezagutza sortzeko.
• Ikerketa aplikatua eta prestakuntza handiko langileen trebakuntza sustatzeko.
• Ibilgailu autonomo eta droneen etorkizuneko garapenetarako oinarri sendo bat ezartzeko.

Gainera, lurreko eta aireko ibilgailuetarako ADAS eta DAA sistemak erabiltzen dituzten enpresei eskaintzen ari zaizkie garatutako tresnak eta metodologiak, eta horrek indartu egiten du Nafarroako Unibertsitate Publikoak eta NAITEC zentroak arlo honetako erreferentziako erakunde gisa duten zeregina.